Choć część zmian dotyczących krajowego podatku minimalnego, które wynikają z projektu nowelizacji przepisów o podatkach dochodowych, należy oceniać pozytywnie, Ministerstwo wciąż nie dostrzega i nie naprawia wadliwych przepisów w zakresie wyłączenia z kalkulacji rentowności, zaliczonej do przychodów i kosztów kwoty podatku akcyzowego zawartego w cenie samochodów osobowych. Właśnie tej kwestii dotyczy postulat zgłoszony przez Gekko Taxens w ramach konsultacji publicznych projektu UD116.
Po kilku miesiącach przestoju, ustawodawca powrócił do prac nad zmianami w ustawie o CIT, PIT i zryczałtowanym podatku dochodowym. Projekt dużej nowelizacji, procedowany pod numerem UD116, zakłada szereg zmian, w tym m.in. zmiany w minimalnym CIT obejmujące podwyższenie – dla największych podatników – stawki procentowej wykorzystywanej do ustalenia uproszczonej podstawy opodatkowania oraz rozszerzenie katalogu podmiotów wyłączonych z obowiązku stosowania przepisów o minimalnym CIT.
W projekcie nie uwzględniono jednak zmian dotyczących uwzględniania podatku akcyzowego od samochodów osobowych w kalkulacji rentowności na potrzeby podatku minimalnego.
Gdzie tkwi problem?
W aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 24ca ust. 2 pkt 7 ustawy o CIT, dla celów obliczenia straty oraz udziału dochodów w przychodach, o których mowa w ust. 1, nie uwzględnia się zaliczonej odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów kwoty podatku akcyzowego zawartego w cenie wyrobów akcyzowych kupowanych i sprzedanych przez podatnika dokonującego obrotu tymi wyrobami.
Przepis ten referuje wyłącznie do pojęcia „wyrobów akcyzowych”, które zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym [u.p.a.] nie uwzględnia samochodów osobowych. Wyrobem akcyzowym są bowiem wyroby energetyczne, energia elektryczna, napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyn do papierosów elektronicznych, wyroby nowatorskie, urządzenia do waporyzacji, zestawy części do urządzeń do waporyzacji, saszetki nikotynowe i inne wyroby nikotynowe, wymienione w załączniku nr 1 do ustawy. Opodatkowanie samochodów osobowych podatkiem akcyzowym uregulowane jest odrębnie od wyrobów akcyzowych, w Dziale V u.p.a.
Nie wydaje się, aby wprowadzenie takiej konstrukcji było celowym działaniem ustawodawcy, a jedynie przeoczeniem na etapie tworzenia pierwotnych regulacji, że istotnie, samochody osobowe – choć objęte akcyzą – nie są uwzględnione w definicji wyrobu akcyzowego.
Nierówne traktowanie
Obecna konstrukcja przepisów ustawy o CIT powoduje, że podatnicy dokonujący obrotu samochodami osobowymi (np. dealerzy) są w sposób nieuzasadniony postawieni przez ustawodawcę w gorszej sytuacji niż podatnicy dokonujący obrotu wyrobami akcyzowymi pomimo, że obie te grupy przedsiębiorstw w cenie towarów, którymi obracają, uwzględniają kwoty podatku akcyzowego na identycznych zasadach.
Taka praktyka stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa – nie powinno się bowiem w ten sposób różnicować sytuacji podatników znajdujących się w analogicznej sytuacji.
Propozycje zmian
Z powyższych względów, zwróciliśmy się do Ministerstwa Finansów z postulatem rozszerzenia projektu UD116 o zmiany w art. 24ca ust. 2 pkt 7 ustawy o CIT zmierzające do uwzględnienia w treści tego przepisu również samochodów osobowych.
Z uwagi na moment przeprowadzania procesu legislacyjnego oraz korzystny wpływ proponowanych zmian na sytuację podatników, w naszym postulacie uwzględniliśmy również propozycję zapewnienia możliwości stosowania znowelizowanych przepisów już od roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2025 r. – tak, aby w uproszczeniu pierwszym rokiem, za który można byłoby z tej możliwości skorzystać, byłby trwający rok podatkowy 2026.
Podstawowym (choć nie jedynym) pozytywnym efektem tych zmian – poprzez wyłączenie z przychodów i kosztów kwoty podatku akcyzowego zawartego w cenie samochodów osobowych – byłaby poprawa rentowności kalkulowanej na potrzeby podatku minimalnego. Choć opisane wyłączenie nie wpłynie na tę rentowność w sposób spektakularny, to czasami nawet 0,5 pkt. proc. może zaważyć o tym, czy dana spółka będzie zobowiązana do zapłaty podatku minimalnego, czy nie.
Zapewnienie zgodności
Postulowane zmiany zapewnią równość traktowania podatników handlujących towarami będącymi przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym – jest to niewątpliwie efekt, do którego Ministerstwo powinno dążyć.
Liczymy, że postulowane zmiany pomogą uniknąć lub obniżyć dodatkowe zobowiązania podatkowe, które obciążają podmioty znajdujące się w – już i tak nie najlepszej – sytuacji. Ma to szczególne znaczenie w kontekście spadku rentowności obserwowanego w części branży motoryzacyjnej.
Zasadność postulatu zwiększa dodatkowo pierwotny cel regulacji dotyczących podatku minimalnego, który deklarowało Ministerstwo Finansów. Było nim dociążenie wyłącznie podmiotów, które faktycznie w sposób sztuczny zaniżają swój wynik podatkowy lub transferują zyski. Tymczasem obowiązujący stan regulacji sprawia, że dodatkowe opodatkowanie dotyka również (a może przede wszystkim) podmioty borykające się z przejściowymi kłopotami finansowymi, a podatek minimalny, kłopoty te tylko niepotrzebnie mnoży.
Autor:
Patryk Chmiel
Doradca podatkowy, starszy konsultant w Gekko Taxens Doradztwo Podatkowe.
Specjalizuje się w obszarze PIT, CIT i ZUS. Prowadzi szkolenia dotyczące JPK_CIT. Uczestniczy także w projektach podatkowych z zakresu VAT. Swoje doświadczenie zdobywał pracując w kancelariach prawnych oraz jako menedżer działu podatkowego w biurze rachunkowym.
