Rabat pośredni to popularna zachęta dla nabywców towarów, stosowana m.in. w przypadku samochodów. Brak przepisu ustawy o VAT regulującego wprost konsekwencje udzielenia takiej obniżki cen skutkuje wątpliwościami u podatników korzystających z rabatu. WSA w Warszawie wydał orzeczenie, którego istota dotyczyła tego, czy bonus pieniężny za realizację określonego wolumenu zakupu aut przyznany spółce stanowi rabat obniżający cenę nabytych towarów, a w konsekwencji powoduje konieczność korekty podatku naliczonego z faktur zakupu wystawionych przez dealera.
Rabat pośredni to szczególny rodzaj obniżki ceny, w którym podmiot udzielający obniżki nie jest bezpośrednim sprzedawcą towaru lub usługi. W praktyce najczęściej występuje on w rozbudowanych łańcuchach dystrybucji – np. gdy producent lub generalny dystrybutor przyznaje bonus pieniężny ostatecznemu nabywcy, mimo że faktyczna sprzedaż odbywa się za pośrednictwem niezależnego podmiotu, np. dealera.
Z perspektywy VAT rabaty pośrednie od lat budzą kontrowersje. Kluczowa wątpliwość dotyczy tego, czy wypłacony bonus rzeczywiście obniża cenę nabywanego towaru, a jeżeli tak – czy stanowi on podstawę do korekty podstawy opodatkowania oraz podatku naliczonego po stronie ostatecznego nabywcy.
Zarówno Dyrektywa VAT, jak i ustawa o VAT nie zawierają definicji rabatu pośredniego. Znaczenie tego pojęcia zostało wypracowane w orzecznictwie, a fundament wykładni prawa w tym zakresie stanowią wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE, m.in. C‑317/94 (Elida Gibbs).
Jak sytuację oceniała spółka?
Spółka prowadząca działalność w zakresie krótkoterminowego wynajmu samochodów złożyła wniosek do Dyrektora KIS o wydanie interpretacji indywidualnej, by potwierdzić prawidłowość swojego podejścia do otrzymywanych rabatów pośrednich. Spółka nabywała pojazdy od autoryzowanych dealerów, przy czym jednocześnie była stroną porozumienia bonusowego zawartego z importerem samochodów danej marki, na podstawie którego przysługiwał jej bonus pieniężny (od importera) uzależniony od realizacji określonego wolumenu zakupów w danym roku kalendarzowym.
Bonus miał charakter potransakcyjny, nie był przypisany do konkretnych dostaw i nie wiązał się z obowiązkiem świadczenia jakichkolwiek usług na rzecz podmiotu wypłacającego środki. Spółka argumentowała, że:
- otrzymane środki pieniężne nie stanowią wynagrodzenia za usługę i w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT;
- bonus może zostać udokumentowany notą księgową;
- oraz – co miało kluczowe znaczenie w sporze – że jego przyznanie nie powinno skutkować obowiązkiem korekty podatku naliczonego, ponieważ rabat udzielany jest przez podmiot trzeci, który nie jest stroną transakcji zakupu pojazdów.
W interpretacji z 4 lipca 2025 r. organ zgodził się z wnioskodawcą, ale jedynie w dwóch pierwszych kwestiach. Dyrektor KIS potwierdził, że wypłata bonusu pieniężnego nie stanowi odpłatnego świadczenia usług i nie podlega opodatkowaniu VAT oraz że może być dokumentowana notą księgową jako dowodem księgowym w rozumieniu przepisów o rachunkowości. Jednocześnie jednak uznał, że w analizowanej sytuacji mamy do czynienia z rabatem pośrednim, który – mimo że jest wypłacany przez inny podmiot niż bezpośredni sprzedawca – prowadzi do faktycznego obniżenia ceny nabytych pojazdów. W konsekwencji Dyrektor KIS stwierdził, że po stronie spółki powstaje obowiązek korekty podatku naliczonego na podstawie art. 29a ust. 10 oraz art. 86 ust. 19a ustawy o VAT.
Co orzekł WSA?
Spółka nie zgodziła się z takim rozstrzygnięciem i zaskarżyła je do WSA w Warszawie, który nie podzielił argumentacji spółki i oddalił skargę. Sąd w wyroku z 15 stycznia 2026 r. wskazał, że nie można zgodzić się z twierdzeniem, że brak bezpośredniego związku umownego pomiędzy spółką a podmiotem udzielającym bonusu wyklucza obowiązek korekty. Zdaniem WSA decydujące znaczenie ma ekonomiczny charakter rozliczenia, a nie formalna struktura transakcji. Jeżeli bowiem podatnik otrzymuje zwrot części ceny zapłaconej za towar, to niezależnie od tego, kto technicznie dokonuje wypłaty, dochodzi do rzeczywistego obniżenia ceny w rozumieniu przepisów o VAT.
Sąd w pełni podzielił stanowisko organu podatkowego, podkreślając, że taka wykładnia pozostaje zgodna zarówno z przepisami ustawy o VAT, jak i z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności przywoływanym wyrokiem w sprawie C‑317/94 (Elida Gibbs). W ocenie WSA brak korekty podatku naliczonego w sytuacji otrzymania rabatu pośredniego prowadziłby do naruszenia zasady neutralności VAT. Z tych względów w ocenie Sądu przyznanie bonusu pieniężnego stanowiącego rabat pośredni obliguje podatnika do korekty podatku naliczonego.
Powyższy wyrok wpisuje się w dotychczasowe podejście sądów administracyjnych do rabatów pośrednich. Jeśli mają Państwo wątpliwości co do skutków podatkowych Państwa transakcji dotyczących zakupu samochodów osobowych, zapraszamy do kontaktu z ekspertami Gekko Taxens.
Autorzy:
Marek Urbaniak
Adwokat, starszy konsultant w Gekko Taxens Doradztwo Podatkowe.
Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z VAT oraz technologią podatkową. Zajmował się doradztwem podatkowym w polskich i międzynarodowych kancelariach i firmach konsultingowych, w tym należących do tzw. wielkiej czwórki. Uczestniczył w wielu projektach obejmujących wdrożenia cyfrowego raportowania podatkowego, doradztwo związane z międzynarodowym obrotem towarowym oraz dla branż automotive i energetycznej.
W Gekko Taxens Doradztwo Podatkowe zajmuje się głównie podatkiem od towarów i usług oraz bieżącym doradztwem prawnym.
Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
